Brandbrief aan staatssecretaris van Economische Zaken over liberalisering postmarkt

Geachte heer Heemskerk,

Via deze brief wil ik u wijzen op de gevolgen van de liberalisering van de postmarkt. Zoals u weet is er sinds 1 januari 2006 in Nederland concurrentie mogelijk op poststukken zwaarder dan 50 gram. Recent (vanaf 1 april 2009) is het resterende stukje van de postmarkt – voor de poststukken onder de 50 gram - opengesteld. De openstelling van de postmarkt heeft ertoe geleid dat er concurrenten van TNT op de markt zijn gekomen: Sandd, Selekt Mail en TNT-dochteronderneming Netwerk VSP.

De bedoeling van het kabinet

Op de website van het Ministerie van Economische Zaken staat te lezen dat Nederland de postmarkt heeft geliberaliseerd met als doel: “meer keuze, lagere prijzen en innovatie”. Dit doel zou je kunnen samenvatten als: de klant moet beter af zijn. Verder staat op uw website te lezen dat u de liberalisering afhankelijk stelt van “goede arbeidsvoorwaarden in Nederland.” Als medewerker bij TNT zie en voel ik de gevolgen van de liberalisering aan den lijve. En ondanks alle goede bedoeling van uw regering, zijn de gevolgen van de liberalisering zeer negatief. Zowel voor de klanten als voor de postbezorgers. Met andere woorden: uw bedoelingen met deze wet worden niet gerealiseerd. In tegendeel: de klant en de postbezorgers dreigen de dupe te worden van uw liberaliseringsdrang.

Misverstand 1: De klant is beter af

U moet zich realiseren dat de sfeer bij TNT-post sinds de liberalisering steeds slechter is geworden. Vaste medewerkers worden door het management zwaar onder druk gezet om het bedrijf zelfs na 35 jaar of meer te verlaten. Uren worden niet altijd uitbetaald. Daarom is laatst het werk onderbroken bij TNT in Zaltbommel. De vaste medewerkers worden veelal vervangen door goedkope deeltijders. Medewerkers krijgen het gevoel dat ze als kostenpost worden gezien in plaats van als (menselijk) kapitaal waar het bedrijf op drijft. Dat gaat ten koste van de motivatie. Waar vroeger de postbode nog “opa” van de wijk was, doet hij nu steeds vaker zijn ronde en weg is hij. Of kent hij de wijk helemaal niet.

Verder blijven er stelselmatig wijken liggen die te laat worden bezorgd. In tegenstelling tot wat het management van TNT beweert over dalende postvolumes, is het drukker dan ooit. En moeten we die post dus afhandelen met minder personeel. Dat betekent dat post wel eens te laat wordt bezorgd.

Een ander gevolg van de liberalisering is dat – onder het mom van kostenbesparing – op service bij postkantoren wordt beknibbeld: postkantoren worden opgeheven en grote klantenbalies sluiten hun deuren.
Kortom: uw liberaliseringsdrang heeft tot gevolg dat er minder ruimte voor TNT is om service en kwaliteit aan de klant te bieden.

Misverstand 2: De arbeidsvoorwaarden van de postbezorgers zijn voldoende beschermd

Zoals mijn verhaal hierboven al aangeeft, worden de TNT-medewerkers onder druk gezet. Dat gebeurt ook qua arbeidsvoorwaarden. Zoals u ongetwijfeld weet, wordt er door nieuwkomers op de postmarkt een vorm van stukloon betaalt. Het is bekend dat dit kan betekenen dat medewerkers van die nieuwe bedrijven niet eens het minimumloon krijgen. En dat terwijl ze sowieso al geen pensioen opbouwen, geen bescherming hebben tegen ontslag en niet doorbetaald krijgen bij ziekte. U heeft vastgelegd in de wet dat binnen 3,5 jaar het afgelopen moet zijn met het stukloon in de post. Maar waarom laat u überhaupt toe dat er de facto mensen zijn die werken voor minder dan het minimumloon? Vindt u het principe dat er tenminste het afgesproken sociaal minimum betaald moet worden niet belangrijk?

Realiseert u zich alstublieft dat – door het toelaten van deze oneerlijke concurrentie – de lonen en banen van de TNT-medewerkers sterk onder druk staan. Zoals u weet is ons zelfs de wurgkeuze voorgelegd om te kiezen tussen 15% loon inleveren of 11.000 collega’s eruit. Het gevaar dreigt dat voordat die 3,5 jaar om zijn, onze arbeidsvoorwaarden tot op het bot zijn uitgehold. U laat dat toe. Dan is toch niet uw bedoeling? Ik kan u in ieder geval zeggen dat van voldoende bescherming van onze arbeidsvoorwaarden in deze markt absoluut geen sprake is.

Mijn vraag aan u is om uw ogen te openen voor de werkelijkheid die achter de liberalisering in de post schuilgaat. Uw doelen worden niet bereikt met de liberalisering. In tegendeel: die gaat ten koste van klant en personeel. Mijn vraag aan u is om de liberalisering in de markt terug te draaien of op zijn minst de arbeidsvoorwaarden van de postbodes beter te beschermen. Anders maakt u een mooi bedrijf kapot en worden vele klanten en tienduizenden postmedewerkers de dupe.

Ik verneem graag uw reactie op mijn brief.

Met vriendelijke groet,

Rob van der Post,
Woordvoerder actiecomité Red de Postbode